به گزارش مرکز روابطعمومی و اطلاعرسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ احسان چیتساز معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ در اجلاس «مجمع اقتصاد دیجیتال سازمان همکاری شانگهای ۲۰۲۶» در شهر اورومچی چین و نشست کاربردهای دیجیتال و هوشمند در صنایع، با اشاره به سابقه تحصیل خود در مؤسسه فناوری هاربین چین، گفت: تجربه فعالیت دانشگاهی و بررسی چگونگی تبدیل دانش به فرصتهای اقتصادی، این باور را تقویت کرده است که همکاری زمانی موفق خواهد بود که دانش به ابزاری کاربردی برای مردم تبدیل شود.
وی با اشاره به سهم ۷.۱۴ درصدی اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی ایران بر اساس آخرین برآوردهای ملی، هدف ایران را دو برابر کردن این سهم عنوان کرد و افزود: پشت این هدف، گروههای مختلف جامعه از جمله کشاورزان، صاحبان صنایع و فارغالتحصیلانی قرار دارند که با ایجاد کسبوکارهای جدید، در مسیر رشد اقتصادی کشور نقشآفرینی میکنند.
سرمایهگذاری فناوری باید به توانمندی مولد تبدیل شود
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال با اشاره به نتایج پژوهشهای صنعتی، بر ضرورت ترکیب دادههای قابل اعتماد، بازطراحی فرآیندها و نیروی انسانی متخصص برای ایجاد ارزش اقتصادی تأکید کرد و گفت: سرمایهگذاری در فناوری باید در نهایت به توانمندی مولد و افزایش بهرهوری منجر شود.
چیتساز با اشاره به ظرفیتهای چین و ایران در حوزههای مختلف، اظهار کرد: چین بهعنوان عضو بنیانگذار سازمان همکاری شانگهای، تجربیات گستردهای در حوزه تولید و زیرساختهای محاسباتی دارد و ایران نیز ظرفیتهای دانشگاهی، توانمندیهای صنعتی و ارتباطات گسترده در مسیرهای تجاری منطقهای را در اختیار دارد.
وی ادامه داد: این ظرفیتها میتواند با مشارکت سایر اعضای علاقهمند سازمان همکاری شانگهای به فرصتهای مشترک اقتصادی و فناورانه تبدیل شود.
پیشنهاد ایجاد «مراکز داده مشترک سازمان همکاری شانگهای»
معاون وزیر ارتباطات پیشنهاد کرد همکاریها از نقطهای آغاز شود که زیرساختهای دیجیتال با نیازهای صنعت پیوند میخورند.
چیتساز در همین زمینه، طرح «مراکز داده مشترک سازمان همکاری شانگهای» (SCO TRUST) را پیشنهاد کرد و گفت: میتوان یک شبکه داوطلبانه از مراکز داده توزیعشده را تحت حاکمیت ملی کشورها ایجاد کرد؛ بهگونهای که مراکز داده بزرگتر مسئولیت پردازشهای محاسباتی سنگین را برعهده داشته باشند و گرههای کوچکتر در نزدیکی کارخانهها، خدمات مورد نیاز برنامههایی را که به پاسخدهی سریع نیاز دارند، ارائه دهند.
وی افزود: استانداردهای مشترک میتواند دسترسی کسبوکارها به این شبکه را تسهیل کند، در حالی که هر کشور حاکمیت خود را بر دادههایش حفظ خواهد کرد.
چیتساز تأکید کرد: در چنین مدلی، یک تولیدکننده کوچک نیز باید بتواند بدون نیاز به تأمین مالی و ایجاد یک مرکز داده اختصاصی، ایده و راهکار خود را آزمایش کند.
جانمایی زیرساختهای محاسباتی با توجه به انرژی، آب و تابآوری
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال با اشاره به تجربه چین در توسعه شبکههای محاسباتی یکپارچه، آن را حاوی درسهای ارزشمند برای همکاری منطقهای دانست و گفت: جانمایی سایتهای محاسباتی باید بر اساس دسترسی به برق پایدار، سرمایش کارآمد و محدودیتهای منابع آب محلی انجام شود و توان این زیرساختها برای حفظ خدمات در زمان بروز اختلال نیز مورد ارزیابی قرار گیرد.
وی تابآوری زیرساختهای حیاتی را از الزامات توسعه اقتصاد دیجیتال دانست و بر ضرورت تقویت همکاری برای حفاظت از خدمات حیاتی و ایجاد ظرفیتهای پایدار برای رشد اقتصادی تأکید کرد.
اجرای سه پروژه پایلوت در آبیاری هوشمند، نگهداری صنعتی و انرژی
چیتساز پیشنهاد کرد شبکه موردنظر از طریق سه پروژه آزمایشی مشترک در کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای وارد مرحله عملیاتی شود.
وی این سه حوزه را شامل آبیاری هوشمند با هدف کاهش مصرف آب بدون کاهش میزان محصول، نگهداری صنعتی برای کاهش توقفهای غیرمنتظره تولید و مدیریت انرژی برای کاهش مصرف به ازای هر واحد تولید عنوان کرد.
معاون وزیر ارتباطات تصریح کرد: در هر پروژه پایلوت باید یک بهرهبردار صنعتی، یک دانشگاه و شرکتهای فناوری محلی مشارکت داشته باشند و دانشجویان و مهندسان در کنار اپراتورهای سیستمها به توسعه و اجرای پروژه کمک کنند.
وی، توسعه مشترک، مالکیت محلی و یادگیری متقابل را از اصول مورد نیاز این پروژهها دانست و بر فراهم شدن امکان مشارکت کسبوکارهای کوچک تأکید کرد.
شاخصهای مشترک، مبنای توسعه پروژهها قرار گیرد
چیتساز همچنین بر ضرورت تعریف شاخصهای دقیق برای ارزیابی نتایج پروژههای مشترک تأکید کرد و گفت: میزان مصرف آب باید در کنار میزان محصول، زمان ازدسترفته تولید در کنار شاخصهای ایمنی و میزان صرفهجویی انرژی در کنار هزینههای کامل عملیاتی اندازهگیری شود.
وی افزود: این شواهد و نتایج هستند که باید مشخص کنند کدام طرحها قابلیت توسعه در مقیاس بزرگتر را دارند.
پیشنهاد بررسی «ارز مشترک سازمان همکاری شانگهای»
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال، همکاری صنعتی را نیازمند برخورداری از سیستمهای پرداخت قابل اعتماد دانست و پیشنهاد مکمل ایران را با عنوان «ارز مشترک سازمان همکاری شانگهای» (SCO UNIT) مطرح کرد.
وی گفت: در این چارچوب میتوان از بانکهای مرکزی کشورهای عضو دعوت کرد تا امکان ایجاد سیستمهای پرداخت دیجیتال متقابل و یک ابزار تسویه مشترک با الزامات ایمنی مناسب را بررسی کنند تا زمینه تجارت مطمئنتر میان شرکتها فراهم شود.
تدوین طرح مشترک ظرف ۹۰ روز
چیتساز از شرکای علاقهمند دعوت کرد ظرف ۹۰ روز آینده، طرحی مشترک شامل نهادهای مسئول، گزینههای تأمین مالی و شاخصهای مورد توافق برای سنجش موفقیت پروژهها تهیه کنند.
وی پیشنهاد کرد پروژههای پایلوت برای برنامه همکاری سازمان همکاری شانگهای در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ ارائه و نتایج ارزیابیشده و مستقل آنها نیز در سال ۲۰۲۷ منتشر شود.
معاون وزیر ارتباطات در پایان با اشاره به تجربه تحصیل و فعالیت علمی خود فراتر از مرزهای کشور، ابراز امیدواری کرد فصل جدید همکاریهای منطقهای بتواند دانش را در مقیاسی گستردهتر به فرصتهای اقتصادی تبدیل کند و میراثی کاربردی برای نسل آینده، شامل مهارتهای قابل استفاده، کسبوکارهای جدید و منطقهای مبتنی بر همکاری و شکوفایی، بر جای بگذارد.